Planowane zmiany w sankcjach podatkowych i TPR – co przedsiębiorca powinien wiedzieć

Obecnie przedsiębiorca, który dokona płatności powyżej 15 tys. zł na rachunek spoza oficjalnego wykazu VAT lub z pominięciem mechanizmu podzielonej płatności (MPP), traci prawo do zaliczenia tego wydatku do kosztów uzyskania przychodu. Projekt nowelizacji przewiduje całkowite zniesienie tej sankcji w PIT i CIT. Ważne: nadal pozostaje odpowiedzialność solidarna nabywcy za zaległości podatkowe dostawcy na gruncie ustawy o VAT – zmiana dotyczy wyłącznie sankcji w podatkach dochodowych.

Przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 r., co zbiega się z uruchomieniem kar za błędy w wystawianiu e-faktur w Krajowym Systemie e-Faktur (KSeF). Resort finansów uzasadnia zniesienie sankcji uszczelnieniem systemu dzięki KSeF.

Projekt zmienia zasady dotyczące podpisywania i składania informacji TPR. Prawo do podpisania dokumentu zyska każdy pełnomocnik posiadający upoważnienie do składania deklaracji elektronicznie – nie tylko kierownik jednostki lub profesjonalny pełnomocnik, jak dotychczas. Dodatkowo całkowicie zniesiony zostanie obowiązek składania oświadczenia o rynkowości cen i sporządzeniu dokumentacji zgodnie ze stanem rzeczywistym.

Dla mikro- i małych przedsiębiorców istotne ułatwienie: zwolnienie z obowiązku podawania w TPR wskaźników finansowych opisujących kondycję firmy. To zmniejszy obciążenia administracyjne dla najmniejszych podmiotów.

Obecne brzmienie regulacji mogło sugerować, że korekty cen transferowych (korekty kompensacyjne) są niedopuszczalne pomiędzy podmiotami krajowymi. Nowela jasno wskazuje, że rygorystyczny wymóg posiadania podstawy prawnej do wymiany informacji podatkowych dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy powiązany kontrahent nie ma siedziby, zarządu ani miejsca zamieszkania w Polsce. W praktyce oznacza to, że krajowe korekty cen transferowych będą mogły być dokonywane bez dodatkowych formalności.

1. **Ludzie i role**: Upewnij się, że osoby odpowiedzialne za rozliczenia (księgowość, działy finansowe, kadra zarządzająca) znają nowe przepisy. Szczególnie ważne jest przeszkolenie personelu zajmującego się płatnościami i fakturowaniem – od 2027 r. sankcja w PIT/CIT zostanie zniesiona, ale nadal obowiązują przepisy o odpowiedzialności solidarnej w VAT oraz kary w KSeF.

2. **Sytuacje nietypowe**: Sprawdź procedury na wypadek płatności na rachunek spoza białej listy lub pominięcia MPP. Mimo zniesienia sankcji w PIT/CIT, ryzyko odpowiedzialności solidarnej w VAT pozostaje. Warto wdrożyć wewnętrzne zasady weryfikacji rachunków przed dokonaniem płatności.

3. **System i narzędzia**: Zadbaj o konfigurację systemów finansowo-księgowych pod kątem nowych zasad. Jeśli korzystasz z KSeF, przygotuj się na kary za błędy w e-fakturach od 1 stycznia 2027 r. System powinien automatycznie sprawdzać, czy kontrahenci są na białej liście oraz czy stosowany jest MPP dla transakcji powyżej 15 tys. zł.

4. **Przegląd wewnętrzny**: Przeprowadź audyt dotychczasowych praktyk w zakresie cen transferowych i dokumentacji TPR. Sprawdź, czy Twoja firma kwalifikuje się do zwolnień dla mikro- i małych przedsiębiorców. Uaktualnij procedury podpisywania TPR – teraz może to zrobić każdy upoważniony pełnomocnik.

5. **Dokumentacja korekt cen transferowych**: Zweryfikuj, czy Twoje korekty kompensacyjne są zgodne z nowym doprecyzowaniem. Jeśli masz krajowe podmioty powiązane, nie musisz obawiać się rygorystycznych wymogów wymiany informacji – dotyczy to tylko transakcji transgranicznych.

Projektowane zmiany to krok w stronę odbiurokratyzowania systemu podatkowego, ale nie zwalniają przedsiębiorców z odpowiedzialności. Zniesienie sankcji w PIT/CIT za płatności poza białą listą nie oznacza braku ryzyka – wciąż grozi solidarna odpowiedzialność w VAT oraz kary w KSeF. Uproszczenia w TPR i doprecyzowanie korekt transferowych ułatwią życie zwłaszcza małym firmom, ale wymagają dostosowania procedur wewnętrznych. Warto już teraz przeanalizować swoje procesy, by od 1 stycznia 2027 r. działać zgodnie z nowymi przepisami.