Zmiany w dotacjach na termomodernizację – jak przygotować firmę na nowe zasady?

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) ogłosił tzw. małą reformę programu. Od 20 lipca wzrosną maksymalne kwoty dotacji na poszczególne prace termomodernizacyjne – np. za ocieplenie ścian do 275 zł/m² przy najwyższym poziomie dofinansowania (do 100% kosztów). Wprowadzono też wyjątki od dotychczasowej zasady trzyletniego posiadania nieruchomości: z programu skorzystają m.in. osoby, które nabyły własność przez zasiedzenie lub posiadają minimum 50% udziałów od co najmniej roku.

Wydłużono termin rozliczenia zaliczki ze 120 do 180 dni, a dokumenty potwierdzające odłączenie starego źródła ciepła będą mogły wystawiać także osoby z uprawnieniami budowlanymi, nie tylko mistrzowie kominiarscy. Dodatkowo planowane jest wprowadzenie bonu na audyt energetyczny w drugiej połowie roku, który ma być realizowany przez operatorów gminnych.

Program 'Czyste Powietrze' to jedno z kluczowych narzędzi finansowania termomodernizacji w Polsce. Dotychczas zawarto 971 tys. umów, zakończono ponad 645 tys., a wypłacono prawie 22 mld zł. Zmiany mają ułatwić dostęp do dotacji i przyspieszyć realizację inwestycji, ale jednocześnie niosą ryzyko błędów proceduralnych – zwłaszcza przy rozliczaniu wyższych kwot i nowych wyjątkach własnościowych.

Dla firm wykonawczych i audytorów oznacza to konieczność szybkiego przeszkolenia kadr, aktualizacji systemów księgowych oraz weryfikacji, czy nowe stawki i terminy są prawidłowo uwzględniane w ofertach i umowach. Dla beneficjentów istotne jest, by przed złożeniem wniosku sprawdzić, czy spełniają zmienione kryteria własnościowe.

Aby skutecznie pozyskiwać i rozliczać dotacje z programu, firma powinna przejrzeć swoje procesy w czterech kluczowych obszarach:

LUDZIE/ROLE: Kto w firmie odpowiada za monitoring zmian regulacyjnych? Czy księgowość, projektanci i kierownicy budów znają nowe stawki dotacji oraz terminy (180 dni na rozliczenie zaliczki)? Czy audytorzy energetyczni wiedzą o planowanym bonie na audyt?

SYTUACJE NIETYPOWE: Czy procedury obejmują przypadki, gdy klient nabył nieruchomość w drodze zasiedzenia lub odziedziczył udziały? Czy firma potrafi zweryfikować, czy dany wyjątek od zasady trzyletniego posiadania ma zastosowanie?

SYSTEM/NARZĘDZIA: Czy oprogramowanie księgowe i systemy fakturowania obsługują nowe maksymalne kwoty dotacji (np. 275 zł/m² za ocieplenie ścian)? Czy pracownicy mają dostęp do Generatora Wniosków o Dofinansowanie (GWD) i potrafią przygotować wersje robocze wniosków?

PRZEGLĄD WEWNĘTRZNY: Czy firma regularnie kontroluje poprawność składanych wniosków i załączników? Przed każdym złożeniem końcowego rozliczenia warto przeprowadzić wewnętrzny audyt zgodności z wytycznymi NFOŚiGW, aby uniknąć korekt i opóźnień.

Przy ubieganiu się o wysokie dofinansowanie (do 100% kosztów) kluczowe jest rzetelne przygotowanie dokumentacji. Audyt wewnętrzny lub zewnętrzny może pomóc zweryfikować, czy koszty kwalifikowane są prawidłowo udokumentowane, a proces termomodernizacji zgodny z audytem energetycznym. Due diligence finansowe przed złożeniem wniosku pozwala ocenić ryzyko błędów formalnych, które mogłyby skutkować odmową dotacji lub jej zwrotem.

W szczególności warto sprawdzić, czy faktury zaliczkowe są wystawiane na urządzenia z listy ZUM, oraz czy w przypadku zmiany zakresu prac nie naruszono warunków umowy. Profesjonalna weryfikacja tych elementów zwiększa szansę na sprawną wypłatę środków.

Zmiany w programie 'Czyste Powietrze' od 20 lipca 2026 r. to szansa na korzystniejsze finansowanie termomodernizacji, ale wymagają szybkiego dostosowania procedur. Każda firma – wykonawca, audytor czy operator – powinna przeanalizować swoją gotowość w obszarach kadr, systemów i kontroli wewnętrznej. Niezależnie od konkretnej sytuacji, kluczowa jest znajomość aktualnych stawek, terminów i wyjątków, a także umiejętność ich poprawnego stosowania. W razie wątpliwości warto skorzystać z doradztwa specjalistów, aby uniknąć błędów, które mogłyby opóźnić lub zmniejszyć przyznane dofinansowanie.