Przygotowanie do IPO: od czego zacząć, zanim spółka wyjdzie na giełdę

DeepSeek, chiński startup z Hangzhou zajmujący się sztuczną inteligencją, wybrał CITIC Securities do przygotowania pierwszej oferty publicznej na technologicznej giełdzie STAR Market w Szanghaju. Według źródeł Reutersa firma chce rozpocząć proces jeszcze w tym roku. Nie ujawniono jednak, kiedy dokładnie miałoby dojść do oferty, ile pieniędzy startup chce pozyskać ani jaką wycenę zamierza osiągnąć.

Przygotowania do IPO zbiegają się z kolejną rundą finansowania, która — według wcześniejszych informacji Reutersa — może wycenić spółkę na ok. 500 mld juanów, czyli ok. 75 mld dolarów. W czerwcu 2026 r. DeepSeek pozyskał ok. 7,4 mld dolarów przy wycenie przekraczającej 50 mld dolarów. W rundzie wzięli udział m.in. założyciel Liang Wenfeng (20 mld juanów), Tencent Holdings (10 mld juanów) i producent baterii CATL (5 mld juanów).

IPO to nie kulminacyjny sukces, ale początek nowego etapu, w którym spółka musi sprostać obowiązkom informacyjnym i oczekiwaniom rynku. Inwestorzy publiczni porównują wyniki firmy z konkurencją, a wysoka wycena z rund prywatnych nie zawsze przekłada się na rynek. W przypadku DeepSeek jednym z celów emisji jest zatrzymanie kluczowych pracowników, których kuszą lepiej finansowani rywale, np. ByteDance i Xiaomi. To pokazuje, że IPO bywa elementem szerszej strategii HR i budowania wartości.

Warto też zwrócić uwagę na różnice w wycenach między rynkami. Według Reutersa amerykańskie firmy AI, takie jak Anthropic czy OpenAI, mogą być wyceniane nawet na 2 bln dolarów, podczas gdy chińska konkurencja osiąga znacznie niższe wartości. Różnica wiąże się m.in. z przewagą amerykańskich firm pod względem przychodów. Dla przedsiębiorcy wniosek jest prosty: wycena na giełdzie zależy od fundamentów finansowych, a nie tylko od potencjału technologicznego.

Po pierwsze: ludzie i role. Firma planująca debiut giełdowy powinna na kilka miesięcy wcześniej wyznaczyć zespół projektowy, w skład którego wejdą dyrektor finansowy, główny księgowy, radca prawny, przedstawiciel HR oraz osoby odpowiedzialne za operacje. Każdy członek zespołu musi znać swój zakres obowiązków: kto przygotowuje dane do prospektu, kto odpowiada na pytania inwestorów, a kto komunikuje się z doradcami. Brak jasnego podziału ról na tym etapie prowadzi do opóźnień i nieścisłości.

Po drugie: procedury na sytuacje nietypowe. W procesie IPO pojawiają się zdarzenia, które w codziennej działalności występują rzadko — np. jednorazowe duże transakcje, spory sądowe, zmiany w kluczowym personelu czy korekty wcześniej publikowanych wyników. Wewnętrzne procedury powinny określać, jak raportować i zatwierdzać takie sytuacje. Warto też wypracować politykę informacyjną, by uniknąć przypadkowego ujawnienia danych mogących wpłynąć na proces.

Po trzecie: systemy i narzędzia. Spółka musi mieć techniczną możliwość przygotowania sprawozdawczości zgodnej z wymogami giełdy. Oznacza to wdrożenie odpowiedniego oprogramowania księgowego, które pozwala prowadzić ewidencję na potrzeby raportów — także w standardzie MSR/MSSF, jeśli oferta jest kierowana do inwestorów międzynarodowych. Działy księgowości i kontrolingu powinny mieć szybki dostęp do danych, by sporządzać prognozy i analizy wrażliwości.

Po czwarte: wewnętrzny przegląd przed rozmowami z inwestorami. Zanim spółka rozpocznie formalny proces, powinna przeprowadzić audyt finansowy i prawny danych historycznych. Celem jest identyfikacja ryzyk, które mogłyby obniżyć wycenę lub zniechęcić inwestorów. Przegląd obejmuje m.in. weryfikację umów, zobowiązań pozabilansowych, rozliczeń podatkowych i struktury właścicielskiej. Lepiej poznać własne słabości przed spotkaniem z inwestorami, niż usłyszeć o nich podczas due diligence prowadzonego przez ich doradców.

W procesie oferty publicznej kluczowa jest niezależna weryfikacja danych finansowych. Badanie sprawozdań finansowych przez biegłego rewidenta to standard, który buduje wiarygodność prospektu emisyjnego. Dodatkowo spółka może zlecić wewnętrzne due diligence, które pomoże wychwycić ryzyka prawne, podatkowe i finansowe przed ich ujawnieniem przez inwestorów. Dzięki temu zarząd może świadomie podjąć decyzje o eliminacji problemów lub ich transparentnym opisaniu w dokumentach ofertowych.

Decyzja o wejściu na giełdę to nie moment, lecz proces, który warto rozpocząć z dużym wyprzedzeniem. Niezależnie od branży, rynek publiczny wymaga przewidywalności finansowej, przejrzystej struktury właścicielskiej oraz zdolności do raportowania. Firmy, które myślą o IPO, powinny traktować ten proces jak projekt strategiczny, a nie jednorazową transakcję. Wcześniejsze skorzystanie z doradztwa finansowego i audytu pozwala zmniejszyć ryzyko negatywnych niespodzianek w trakcie rozmów z inwestorami.